Hội thảo do Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam (VIFOREST), Hiệp hội Chế biến gỗ Bình Dương (BIFA), Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ Thành phố Hồ Chí Minh (HAWA), Hội Mỹ nghệ và Gỗ Đồng Nai (DOWA), Hội Gỗ và Lâm sản Bình Định (FPA Bình Định) và Forest Trends phối hợp tổ chức.
Phát biểu khai mạc, ông Đỗ Xuân Lập – Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam – cho biết Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu quan trọng nhất của ngành gỗ Việt Nam và có thể sẽ có những thay đổi rất lớn trong thời gian tới.
Tổng quan về Hội thảo ngành gỗ Việt Nam trước những thay đổi về thị trường xuất khẩu
Những thay đổi này có thể xuất phát từ chính sách thuế mới mà Chính phủ Hoa Kỳ áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu vào thị trường này trong thời gian tới. Trung Quốc, Mexico và Việt Nam lần lượt là ba quốc gia có thặng dư thương mại lớn nhất với Hoa Kỳ. Chính phủ Hoa Kỳ có kế hoạch áp thuế 60% đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc và 15-20% đối với hàng hóa nhập khẩu từ các nước khác.
Dự báo đến năm 2024, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam sẽ đạt trên 16,2 tỷ USD, trong đó xuất khẩu sang Hoa Kỳ chiếm 56% tổng kim ngạch xuất khẩu, đạt gần 9 tỷ USD và nhập khẩu từ thị trường này đạt trên 230 triệu USD. Như vậy, chỉ tính riêng thị trường Hoa Kỳ, ngành gỗ Việt Nam đã xuất siêu khoảng 8,8 tỷ USD trong hoạt động xuất nhập khẩu gỗ và sản phẩm gỗ, cho thấy Hoa Kỳ là thị trường dẫn đầu và quan trọng nhất đối với ngành gỗ Việt Nam.
Với sự thay đổi chính sách sắp tới của thị trường Hoa Kỳ khi chính quyền Donald Trump nhậm chức, Việt Nam nói chung và ngành gỗ nói riêng có thể được hưởng lợi từ mức thuế suất cao của Hoa Kỳ áp dụng cho hàng hóa từ Trung Quốc.
Tuy nhiên, nếu hoạt động nhập khẩu và đầu tư từ Trung Quốc vào Việt Nam không được kiểm soát tốt, Việt Nam có thể chịu những tác động tiêu cực. Ngoài ra, Hoa Kỳ cũng có thể áp dụng mức thuế mới đối với hàng hóa từ Việt Nam, trong đó có sản phẩm gỗ. Điều này sẽ gây khó khăn cho xuất khẩu và tác động đến sản xuất.
Trong bối cảnh chính sách biến động mạnh trong thời gian tới, ngành gỗ cần chuẩn bị gì và phải làm gì là câu hỏi đặt ra cho tất cả các bên liên quan từ cơ quan nhà nước đến các hiệp hội, cộng đồng doanh nghiệp gỗ Việt Nam, chứ không chỉ riêng các doanh nghiệp xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ.
Tại hội thảo, đại diện cơ quan thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ, các diễn giả/chuyên gia đã chia sẻ và cập nhật các thông tin như: Những thay đổi trong chính sách thương mại của Hoa Kỳ và tác động đến các ngành công nghiệp Việt Nam trong tương lai; Thương mại gỗ Việt Nam – Hoa Kỳ trong quan hệ thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc; Đầu tư nước ngoài và Trung Quốc vào ngành gỗ Việt Nam trong những năm gần đây.
Phân tích và dự báo những khó khăn cũng như những thuận lợi mà ngành gỗ Việt Nam sẽ được hưởng. Đồng thời, cũng đưa ra những khuyến nghị rất quan trọng giúp doanh nghiệp ngành gỗ Việt Nam phải làm gì để thu hẹp thâm hụt thương mại khi xuất siêu của ngành gỗ tại thị trường này đạt 8,8 tỷ USD, TS Huỳnh Thế Du, Giảng viên Chính sách công, Giám đốc Đào tạo, Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright, Việt Nam – cho rằng, doanh nghiệp Việt Nam cần tăng cường đầu tư trực tiếp vào thị trường Hoa Kỳ, tăng cường giao thương/liên kết và hợp tác với doanh nghiệp Hoa Kỳ, đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp ngành gỗ mở rộng thị trường phân phối trực tiếp tại thị trường Hoa Kỳ. Bên cạnh đó, Việt Nam cần tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư Hoa Kỳ tại thị trường Việt Nam.
Trong chia sẻ của TS Tô Xuân Phúc – Chuyên gia phân tích chính sách – Tổ chức Forest Trends cũng đưa ra dẫn chứng để có những phân tích rõ nét hơn về bức tranh ngành gỗ Việt Nam trong mối quan hệ giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ cũng như đánh giá sự dịch chuyển dòng chảy nếu áp dụng các chính sách của Chính quyền Donald Trump trong thời gian tới, trong đó đưa ra ba nhận định chính: Sự dịch chuyển chuỗi cung ứng; sự dịch chuyển dòng đầu tư của Trung Quốc sang các nước khác; và chuyển dịch nhập cư.
Kết thúc Hội thảo, ông Đỗ Xuân Lập cho biết, mặc dù Hội thảo này chưa thể đưa ra những giải pháp cụ thể, rõ ràng về những việc doanh nghiệp ngành gỗ phải làm trong thời gian tới. Tuy nhiên, trên cơ sở chia sẻ của các đại biểu, trong bối cảnh hiện tại của ngành gỗ và kịch bản thuế sắp tới đối với các thị trường trong đó có Việt Nam, ngành gỗ Việt Nam kiến nghị các cơ quan nhà nước tiếp tục đồng hành cùng ngành gỗ trong thời gian tới trong việc cung cấp thông tin về các cảnh báo chính sách, rào cản thương mại, biện pháp phòng vệ thương mại; cung cấp thông tin, hỗ trợ doanh nghiệp ngành gỗ Việt Nam khi tìm kiếm cơ hội đầu tư