Ngày làm việc thứ 3 của SAWA Go To Japan 2026 (27.08) tại Ehime cho đoàn một góc nhìn đáng chú ý: tại Nhật Bản, câu chuyện giảm phát thải trong xây dựng đang được kết nối với việc gia tăng sử dụng gỗ, không chỉ ở cấp độ vật liệu mà còn thông qua các cấu kiện gỗ kỹ thuật như CLT, qua đó tạo thêm giá trị cho nguồn gỗ trong nước và mở rộng thị trường cho ngành gỗ xây dựng. Một trong những hướng tiếp cận quan trọng là ZEH (Net Zero Energy House) – mô hình nhà ở có hiệu quả năng lượng cao, giảm tối đa nhu cầu sử dụng năng lượng và kết hợp năng lượng tái tạo để hướng tới mức tiêu thụ năng lượng ròng bằng 0. Việc Nhật Bản thúc đẩy ZEH và các công trình hiệu quả năng lượng tạo ra nhu cầu ngày càng lớn đối với những giải pháp xây dựng có hiệu suất cao; trong đó, gỗ và các sản phẩm gỗ kỹ thuật đang ngày càng được đưa vào chuỗi giá trị của công trình xanh. Ở cấp quốc gia, Nhật Bản đồng thời có chính sách thúc đẩy sử dụng gỗ trong xây dựng và CLT được xác định là một trong những công nghệ quan trọng để mở rộng khả năng xây dựng bằng gỗ, đặc biệt đối với các công trình quy mô lớn.
Ehime: nơi chính sách gỗ gặp bài toán giảm phát thải
Tại Ehime, mối liên hệ này thể hiện khá rõ. Tỉnh không chỉ thúc đẩy mục tiêu sử dụng gỗ trong xây dựng mà còn có chương trình hỗ trợ riêng cho công trình sử dụng CLT. Năm 2026, Ehime tiếp tục triển khai chương trình hỗ trợ thiết kế và xây dựng công trình CLT nhằm mở rộng ứng dụng, quảng bá và gia tăng nhu cầu đối với CLT trong tỉnh. Đồng thời, tỉnh có các chương trình hỗ trợ nhà ở và công trình sử dụng gỗ Ehime, cũng như chính sách thúc đẩy sử dụng gỗ trong các công trình xây dựng. Điều này cho thấy CLT không chỉ được nhìn nhận như một vật liệu thay thế, mà đang trở thành một phần trong chiến lược nâng cao giá trị gỗ địa phương và mở rộng thị trường gỗ xây dựng.
Đoàn được nhìn thấy chính sách đó qua thực tế tại WOODFACTORY ở Matsuyama – nhà máy kết cấu gỗ 2 tầng với tổng diện tích sàn khoảng 908,87 m². Công trình sử dụng khoảng 76,76 m³ CLT từ gỗ Sugi, trong đó CLT được dùng cho tường và sàn; đồng thời sử dụng Hime Truss, hệ giàn gỗ do Hiệp hội Gỗ tỉnh Ehime nghiên cứu, với nhịp lên tới 22,2 m và các cấu kiện chính bằng Hinoki. Đây là một ví dụ trực quan cho việc gỗ địa phương không dừng ở dạng gỗ xẻ mà được nâng cấp thành các cấu kiện kỹ thuật có khả năng đảm nhiệm những vai trò quan trọng trong công trình hiện đại.
Câu chuyện tiếp tục tại nhà ông Onishi ở Tōon, một công trình nhà gỗ khung trục đang thi công. Nhà thầu hiện có khoảng 30 người và đang triển khai khoảng 30 căn nhà bằng gỗ kết cấu, đồng thời xây dựng xưởng bằng gỗ Hinoki. Công trình sử dụng CLT từ gỗ Sugi của SUNADAYA; một căn nhà khoảng 87 m² có giá khoảng 25 triệu yên, tương đương khoảng 4,1 tỷ đồng, bao gồm đầy đủ nội thất. Ván sàn sử dụng gỗ thông nhập khẩu. Tại đây, đoàn cũng tìm hiểu về mô hình ZEH, qua đó thấy rõ hơn cách yêu cầu về hiệu quả năng lượng đang đi cùng với quá trình phát triển nhà gỗ và tạo ra những tiêu chí mới cho công trình dân dụng.
Nhà gỗ và hiệu quả năng lượng: chính sách đi vào công trình thực tế
Tại nhà ông Ninomiya ở Matsuyama, đoàn tiếp tục quan sát một công trình nhà gỗ khung trục đã hoàn thành. Ngôi nhà 2 tầng, 118 m², dành cho 4 người, sử dụng cột Sugi và Hinoki, xà Sugi và ván sàn bằng gỗ thông Nhật Bản. Công trình hoàn thành trong khoảng 6 tháng, với tổng chi phí khoảng 30 triệu yên. Theo thông tin đoàn ghi nhận tại hiện trường, công trình có khoản hỗ trợ khoảng 200.000 yên và có thể nhận thêm khoảng 650.000 yên khi đáp ứng các yêu cầu liên quan đến giảm phát thải. Những con số này cho thấy hiệu quả năng lượng không chỉ là một yêu cầu kỹ thuật hay mục tiêu môi trường, mà đang trở thành một yếu tố kinh tế cụ thể trong quyết định đầu tư và xây dựng nhà ở.
Điều đáng chú ý ở Ehime là chính sách không tách rời giữa phát triển gỗ và mục tiêu giảm carbon. Tỉnh vừa thúc đẩy sử dụng gỗ địa phương trong xây dựng, vừa hỗ trợ mở rộng ứng dụng CLT, đồng thời khuyến khích phát triển những công trình có hiệu quả năng lượng cao. Các chính sách này tạo ra một vòng liên kết: mục tiêu giảm phát thải thúc đẩy công trình hiệu quả năng lượng; công trình tạo nhu cầu đối với vật liệu và cấu kiện gỗ; CLT và các sản phẩm gỗ kỹ thuật mở rộng khả năng sử dụng gỗ; từ đó tạo thêm đầu ra cho nguồn Sugi, Hinoki và ngành lâm nghiệp – gỗ địa phương.
Với SAWA Go To Japan 2026, ngày làm việc thứ 3 tại Ehime giúp đoàn có thêm những ghi nhận thực tế về mối quan hệ giữa chính sách giảm phát thải, hiệu quả năng lượng và phát triển vật liệu gỗ trong xây dựng. Qua khảo sát nhà máy sử dụng CLT, các công trình nhà gỗ đang thi công và đã hoàn thiện, đoàn có điều kiện tìm hiểu cách Sugi, Hinoki và các sản phẩm gỗ kỹ thuật được ứng dụng trong kết cấu, đồng thời quan sát sự tương tác giữa yêu cầu về hiệu quả năng lượng, cơ chế hỗ trợ và nhu cầu sử dụng vật liệu gỗ trong thực tiễn xây dựng tại Ehime. Đây là những nội dung được đoàn trực tiếp khảo sát và trao đổi trong ngày làm việc thứ 3 của hành trình.
